dinsdag 29 april 2014

Aankondiging - 5de voorlezing 'Het kwaad in het wereldkarma aan de hand van de Bijbel'



In het kader van de aan Belle van Zuylen opgedragen reeks voorlezingen onder de titel "Het Nieuwe Christendom"  werd  in de slotkapel te Oud-Zuilen verleden zondagmiddag 26 april het vierde hoofdstuk "De geestesoverwinning van Jakob" van de 12 hoofdstukken uit het boek "Antroposofische beschouwingen over het Oude Testament" van Valentin Tomberg door de vertaler Robert Jan Kelder ten gehoor gebracht. Dit vanaf nu op internet na te lezen hoofdstuk over de drievoudige, d.w.z. lichamelijke, zielsmatige en geestelijke overwinning van Jakob op de onwaarheden, die hem overal op zijn levensweg de poort tot zijn ware bestemming versperden, toont aan dat ook deze derde van de twee andere aartsvaders Abraham en Isaak, geïnspireerd door de Heilige Drie-eenheid van het oergoede en de wezenheden van de hemelse hiërarchieën, een doorslaggevende rol speelde in de vervulling van de karmische bestemming van de Israëlitische volksgemeenschap om door vele generaties heen het lichamelijke voertuig voor te bereiden voor de incarnatie van Christus bij de doop in de Jordaan. 

In de historische slotkapel, in Oud-Zuilen, waar in de 18de eeuw Belle van Zuylen was gedoopt en getrouwd, maar als kritische geest "avant la lettre" niet de kennisgemeenschap vond die zij zocht om haar "hoop om christen te zijn" in vervulling te zien gaan, zal nu op zondagmiddag 11 mei van 15.00 tot 18.00 uur deze reeks voorlezingen voortgezet worden en wel met de 5de lezing onder de titel "Het kwaad in het wereldkarma aan de hand van de Bijbel." Daarin zullen de goddelijke openbaringen en visioenen van de profeet Daniel o.m. geduid worden als inzichten in niet alleen de toekomst van Israël, maar ook in het lot van de karmische gemeenschap van "het eeuwige Israël, d.w.z. de totale werking van de Christusimpuls in het karma van de mensheid" in strijd met de drievoudige tegenmachten van het kwaad, die in de Bijbel als de duivel, satan en de Anti-Christ gekenmerkt worden.

"De Deugd is den Adel waerdig"

Voorafgaand aan de voorlezing kan van 13.00 tot 15.00 uur de tekst- en schilderijententoonstelling "De Deugden - Op naar een Nieuwe Hoffelijkheid" van de verluchtingen van de kunstschilder Jan de Kok voor de 12 maanmeditaties van de Duitse filosoof/antroposoof Herbert Witzenmann uit diens levenskunstwerk voor de adel van de geest "De Deugden - Jaargetijden van de ziel" bezocht worden (toegang is ook hier gratis, vrijwillige bijdrage is gewenst.) 

Ook daar valt een link naar het leven en werk van Belle van Zuylen te leggen. Op 22-jarige leeftijd publiceerde ze immers haar eerste novelle, Le Noble, in een Franstalig tijdschrift, waarvan de gecorrigeerde versie in boekvorm uit 1763 door haar ouders echter uit de handel werd genomen, omdat het een satire was op haar eigen milieu, de adel. (Men mag aannemen dat deze actie vooral terug te voeren is op haar vader Diederik Jacob van Tuyll van Serooskerken, heer van Zuilen en Westbroek, gepromoveerd in de Rechten, en voorzitter van de Ridderschap van Utrecht.)  Bewerkt tot opera buffa getiteld De Deugd is den Adel waerdig [Vertu vaut bien noblesse] werd Le Noble uitgevoerd in de Fransche Comedie te 's-Gravenhage op 2 maart 1769.

Ook op de grote Duitse dichter en schrijver Johann Wolfgang Goethe moet Le Noble indruk gemaakt hebben, gezien zijn recensie over de Duitse vertaling Die Vorzüge des alten Adelsgeschreven in de Frankfurter Gelehrten Anzeigen (03.11.1772).


 Willehalm Ridderorde van het Woord

Aan beide voorbeelden kan afgeleid worden dat niet alleen het Christendom, maar ook de adel dringend aan vernieuwing toe is. Juist dit te trachten te bewerkstelligen ligt ten grondslag aan de doelstelling van de civiele Willehalm Ridderorde van het Woord (i.o.), waarvan dit tweevoudige evenement in de slotkapel een spiritueel-cultureel initiatief is. 

Deze nieuw in te stellen orde is genoemd naar de titel en hoofdfiguur van het heldendicht Willehalm van de Duitse graaldichter Wolfram von Eschenbach over het roemrijke leven van de 9de eeuwse Willem van Oranje, paladijn van Karel de Grote, stichter van het oorspronkelijke Oranjehuis, die als een der laatste beschermheren van het Keltische christendom in 1066 tot schutspatroon van de ridders werd benoemd. Naar hem is dan ook de door koning Willem I in 1815 ingestelde Militaire Willemsorde genoemd. Om nu recht te doen aan de nieuwe feiten uit het onderzoeksverslag "Willem van Oranje, Parzival en de Graal - Wolfram von Eschenbach als historicus" van Werner Greub (Uitg. Willehalm 2013) over de biografie van deze Frankische Guillaume d'Orange, namelijk zijn leidinggevende rol in de ontstaansgeschiedenis èn overlevering van het verhaal van Parzival als ridder van het Woord, zal op 28 mei, ter herdenking aan Willehalms dood op die dag in 812 of 814, in Den Haag een petitie aan koning Willem-Alexander ingediend worden om als aanvulling op de bestaande Willemsorde van het Zwaard deze nieuwe civiele orde van het Woord in te stellen. Alleen onze huidige monarch, die tevens Grootmeester van de Willemsorde is, is volgens de Nederlandse Grondwet bevoegd om een nieuwe ridderorde in het leven te roepen. De petitie staat op internet en kan ondertekend worden. 

Binnenkort zullen nadere gegevens over de publieke bekendmaking van deze indiening als een klein evenement bij het ruiterstandbeeld voor het Paleis Noordeinde aangekondigd worden. 
  



dinsdag 22 april 2014

Aankondiging - Vierde voorlezing 'De Geestesoverwinning van Jacob'




Amsterdam, 22 april 2014 - Verleden Paaszondag werd de derde voorlezing uit het boek “Antroposofische beschouwingen over het Oude Testament” van Valentin Tomberg onder de titel “Abraham, Isaak en Jakob” gehouden, waarin o.m. indringend beschreven wordt hoe een van de drie aartsvaders Abraham aan de hand van het offer van zijn zoon Isaak een intuïtieve belevenis had van het wonder van de offerdood en opstanding.  

In het historische Slotkapel te Oud-Zuilen, waar deze nu op internet na te lezen voorlezing door de vertaler Robert Jan Kelder van het Amsterdamse Willehalm Instituut plaatsvond, werd de bekendste 18de eeuwse inwoner van het Slot Zuylen, de schrijfster en componiste Belle van Zuylen, die in 2004 tot de “Grootste Held van Utrecht”  werd gekozen,  gedoopt en getrouwd. “Ik ben Protestants opgevoed en hoopte christen te zijn”, schreef ze in een van haar brieven, waarvan de tekst op een leestafeltje bij het Slotkapel te lezen is, “en hoopte Christen te zijn. Mijn vraag aan God om mij religie te laten begrijpen is nooit beantwoord. Ik kwam altijd ziek van verveling of vol treurige twijfels de kerk uit”.

De reeks van 12 voorlezingen onder de titel “Het Nieuwe Christendom – Van geloofs- naar kennisgemeenschap” zijn nu een poging om Belle van Zuylens kritische vraag om religie, met name het christendom, te kunnen begrijpen vooralsnog te beantwoorden en zijn daarom ook aan haar opgedragen.

Onder de titel “Jacobs geestesoverwinning” vindt op zondagmiddag, 27 april van 15.00 tot 18.00 uur de vierde voorlezing plaats, waarin verder uiteengezet zal worden dat de weg van de derde, strijdvaardige aartsvader Jacob, de vrije liefde voor de geest, de lotsbestemming werd van het naar hem benoemde volk Israël en als zodanig de zielen van dit volk ontvankelijk maakte voor het feit van de tegenwoordigheid van Christus op aarde.

In het najaar zal deze reeks gevolgd worden door een reeks van 15 voorlezingen over het Nieuwe Testament en de Openbaringen van Johannes.

Voorafgaand aan de voorlezing is tussen 13.00 en 15.00 uur tevens in de Slotkapel de tekst- en schilderijententoonstelling “De Deugden – Op naar een nieuwe hoffelijkheid” van de verluchtingen van Jan de Kok voor de 12 maandmeditaties van Herbert Witzenmann uit diens handboek voor de adel van de geest “De Deugden – Jaargetijden van de ziel” te bezoeken.

De reeks voorlezingen en de tentoonstelling zijn initiatieven van de Willehalm Ridderorde van het Woord (i.o.) waarvan op 28 mei as. een petitie aan koning Willem-Alexander zal worden ingediend om deze civiele orde (i.o), die zich in dienst van het nieuwe christendom wil stellen, als aanvulling op de Militaire Willemsorde in te stellen. Als grootmeester van de Willemsorde is de monarch de enige die daartoe grondwettelijk bevoegd is. Beide evenementen zijn gratis toegankelijk (vrije bijdrage gewenst).

* * *


Info: Robert Jan Kelder tel. 020-6944572; 06-23559564 

woensdag 16 april 2014

Derde voorlezing van de reeks "Het Nieuwe Christendom" op Paaszondag


"Abraham, Jacob en Isaak" luidt de titel van de derde in de reeks van 12 wekelijkse zondagmiddagsvoorlezingen uit het werk "Antroposofische beschouwingen over het Oude Testament" van Valentin Tomberg. De aan Belle van Zuylen opgedragen voorlezingen door Robert Jan Kelder van het Willehalm Instituut, die in het najaar door een reeks over het Nieuwe Testament en de Openbaringen van Johannes afgerond zal worden, vinden (voorlopig nog) plaats in de Slotkapel van Oud-Zuilen, Dorpsstraat 10, aan de Vecht bij Utrecht van 15.00 tot 18.00 uur. Intussen zijn de eerste twee hoofdstukken, die op 6 en 13 april werden voorgelezen, voorafgegaan door de "Aantekening van de Vrije Hogeschool voor Geesteswetenschappen", een inleiding van de spreker en voorwoorden van Valentin Tomberg en Elizabeth Vrede als mogelijke voorbereiding hier online te lezen Tussen 13.00 en 15.00 uur is in het voormalige Hervormde  Kerkgebouw de tentoonstelling "De Deugden - Op naar een nieuwe hoffelijkheid" met de 13 verluchtingen van Jan de Kok voor de titelpagina en 12 maandmeditaties van Herbert Witzenmanns teksten uit diens handboek voor de adel van de geest "De Deugden - Jaargetijden van de ziel" te bezichtigen. De toegang is gratis (vrijwillige bijdrage).

vrijdag 11 april 2014

Eerste voorlezing nu online; tweede vind zondag 13 april weer in de Slotkapel plaats

Op zondagmiddag 13 april vindt de tweede voorlezing “De Jahwe-wezenheid. Haar betekenis in het wereldgebeuren en in de geschiedenis van de mensheid” uit het werk ”Antroposofische beschouwingen over het Oude Testament”  van Valentin Tomberg in de reeks van 12 voorlezingen onder de titel “Het Nieuwe Christendom” in de slotkapel in Oud-Zuilen plaats, begeleid door de schilderijen- en teksttentoonstelling  “De Deugden – Op naar een nieuwe hoffelijkheid”. De eerste voorlezing “Over het wezen van het Oude Testament” van verleden zondag is nu online te lezen, voorafgegaan door o.m. de beschermingsparagraaf “Aantekening van de Vrije Hogeschool voor Geesteswetenschappen”. Zeg het voort!

Plaats:           Kerkgebouw, Dorpstraat 10, Oud-Zuilen aan de Vecht vlakbij Utrecht
Datum:          Zondag 13 april
Tijd:              15.00 -18.00 uur met een ruime theepauze in het nabije restaurant Belle (op eigen kosten) . Deur                         open om 14.00 uur
Toegang:      Vrijwillige onkostenbijdrage van een richtbedrag van minimum  €10
Info:               Robert Jan Kelder, info@willehalm.nl
Tel:                020-6944572; 06-23559564

dinsdag 11 maart 2014

Aankondiging: "Het Nieuwe Christendom" - Reeks voorlezingen over de Bijbel opgedragen aan Belle van Zuylen


In de voormalige Hervormde Kerk in Oud-Zuilen zullen in het kader van de Willehalm Ridderorde van het Woord (i.o.) op zondagsmiddags van 6 april tot en met 29 juni de 12 hoofdstukken uit het dit jaar verschijnende boek “Antroposofische beschouwingen over het Oude Testament” van Valentin Tomberg ten gehore worden gebracht en wel door de vertaler Robert Jan Kelder van de Amsterdamse Stichting Uitgeverij Willehalm Instituut. Na de zomer zal deze aan Belle van Zuylen opgedragen reeks voorlezingen met de 15 hoofdstukken uit Valentin Tombergs “Antroposofische beschouwingen over het Nieuwe Testament en de Openbaringen van Johannes” van 7 september tot en met 21 december afgerond worden. De voorlezingen zullen omlijst worden door een tentoonstelling van “De Deugden – Op naar een nieuwe hoffelijkheid” die verleden jaar in het Amsterdamse Stadhuis gehouden werd met de verluchtingen van Jan de Kok voor de 12 maandmeditaties van Herbert Witzenmann uit diens levenskunstwerk voor de adel van de geest “De Deugden – Jaargetijden van de ziel”. 


Op de “beleefroute door het land van Zuylen” treft de wandelaar bij het in 1654 door Adam van Lockhorst gebouwde kerkje in dit rijke cultuurhistorisch gebied rondom het slot Zuylen een leestafel aan met de volgende bekentenis van de achttiende-eeuwse schrijfster en componiste Belle van Zuylen: “Beste wandelaar, dit kerkje was al meer dan 100 jaar oud toen ik op Zuylen woonde. Ik ben protestant opgevoed en hoopte christen te zijn. Mijn vraag aan God om mij religie te laten begrijpen is nooit beantwoord. Ik kwam altijd ziek van verveling of vol treurige twijfel de kerk uit. Het lukte mij niet om van een godsdienst te houden zolang deze een deel van Gods schepselen uitsloot van het beloofde geluk. Het kan toch nooit goed zijn dat de ene mens wordt gered omdat hij gelooft en de andere niet, omdat hij niet gelooft? – Het kerkje is niet meer hetzelfde als dat waarin ik ben gedoopt en getrouwd. Maar het is nog even klein en pittoresk.”
Als een van de kritische geesten “avant la lettre” die hun religieuze behoeften niet (meer) door het hen aangeboden christendom konden bevredigen en aldus de kerk verlieten om elders hun zielenheil trachten te vinden, kan men dus ook Utrechts meest beroemde bewoner Belle van Zuylen beschouwen. Zij zocht immers tevergeefs een nieuw soort christendom dat niet meer alleen op geloof, maar op inzicht en kennis was gebaseerd. 

Juist daaraan voldoen de bovengenoemde, oorspronkelijk in het Duits geschreven werken van de in 1900 in Sint Petersburg van Duits-Estlandse Lutherse ouders geboren en op vakantie in Majorca in 1973 als katholiek gestorven Valentin Tomberg. Van 1938 tot 1944 woonde en werkte hij ook in ons land (o.m. in Amsterdam) en hield hij in 1938 en 1939 in Rotterdam voordrachten  binnen de Antroposofische Vereniging in Nederland over "Innerlijke ontwikkeling en de rozenkruisers-weg", dat in een Nederlandse vertaling door de Uitgeverij Achamoth wordt uitgegeven, en “Devier Christusoffers en het verschijnen van Christus in het etherische”. 


Zoals al zijn antroposofische werken, borduren zijn diepzinnige beschouwingen over de Bijbel voort op datgene wat Rudolf Steiner (1861-1925) in zijn zog. karmavoordrachten te Arnhem in 1924 als het Nieuwe Christendom heeft beschreven, een christendom dat een overgang wil maken van geloofsgemeenschap naar kennisgemeenschap. Daarom zijn deze reeks voorlezingen uit het werk van Valentin Tomberg dan ook aan Belle van Zuylen opgedragen in een poging om vooralsnog haar vraag aan God te doen beantwoorden om religie, met name het christendom, niet slechts te mogen geloven, maar te kunnen begrijpen


Dit evenement is, na de internationale tentoonstelling van “De Deugden – Op naar een Nieuwe Hoffelijkheid” in het Amsterdamse Stadhuis verleden jaar, het tweede initiatief waarmee de Willehalm Ridderorde van het Woord (i.o.), die zich in dienst van Het Nieuwe Christendom wil stellen, in de openbaarheid treedt. 


Deze Civiele Orde is, net zoals de door koning Willem I in 1815 opgerichte Militaire Willemsorde, genoemd naar de persoon van de negende-eeuwse stichter van het oorspronkelijke Oranjehuis in Zuid-Frankrijk, de Frankische Willem van Oranje, paladijn van Karel de Grote en beschermheer van het Keltische christendom, die in 1066 door paus Alexander II tot schutspatroon van de ridders werd benoemd en waarover de Duitse Middeleeuwse dichter Wolfram van Eschenbach zijn beroemde epos onder de titel “Willehalm” heeft geschreven. 


Volgens het door het Willehalm Instituut in 2013 uitgegeven onderzoeksverslag  “Willem van Oranje, Parzival en de Graal – Wolfram von Eschenbach als historicus” van Werner Greub heeft deze Willehalm een leidinggevende rol gespeeld in zowel het ontstaan als de mondelinge overlevering van het historische Graalverhaal van Parzival als ridder van het Woord in de 9de eeuw, reden te meer om deze civiele ridderorde van het Woord onder die naam als aanvulling op de reeds bestaande Militaire Willemsorde van het Zwaard in het leven te roepen. Dat privilege is volgens de Nederlandse Grondwet enkel voorbehouden aan de grootmeester van deze Orde, namelijk onze huidige koning Willem-Alexander. Op 28 mei as., de dag dat de 1202ste sterfdag van Willem van Gellone, zoals hij ook wordt genoemd, wordt herdacht, zal derhalve een petitie aan Zijne Majesteit worden ingediend om deze nieuwe ridderorde van het Woord in te stellen. Deze petitie staat sinds verleden jaar op internet en kan worden ondertekend.


Verdere evenementen die dit jaar in het teken van Het Nieuwe Christendom zullen plaatsvinden zijn boekpresentaties van “Een nieuwe economische orde – Rudolf Steiners sociale organica” van Herbert Witzenmann en 



Programma publieke voorlezingen over het Oude Testament

6 april:           I. Over het wezen van het Oude Testament, voorafgegaan door een inleiding over Het Nieuwe Christendom van de spreker Robert Jan Kelder
13 april:         II. De Jahwe-wezenheid. Haar betekenis in het wereldgebeuren en in de geschiedenis van de mensheid
20 april:         III. Abraham, Isaac en Jacob
27 april:         IV. De geestesoverwinning van Jacob
11 mei:           V. Het kwaad in het wereldkarma aan de hand van de Bijbel
18 mei:          VI. Geestelijke leiding in de Oudtestamentische geschiedenis
25 mei:          VII. Het karma van het Israëlische volk
1 juni:            VIII. Mozes
8 juni:            IX. David en Salomo
15 juni:          X. De Babylonische gevangenschap en de wijsheid van Zarathoestra
22 juni:          XI. De Heilige Geest en de werkzaamheid van Sophia in de Oudtestamentische geschiedenis
29 juni:          XII. Jezus van Nazareth

Plaats:           Kerkgebouw, Dorpstraat 10, Oud-Zuilen aan de Vecht vlakbij Utrecht
Tijd:              15.00 -18.00 uur met theepauze in het nabije restaurant Belle . Deur opens om 13.00 uur
Toegang:      Vrijwillige onkostenbijdrage van een richtbedrag van  €10
Info:               Robert Jan Kelder, info@willehalm.nl
Tel:                020-6944572; 06-23559564

Noot: Het is aan te bevelen om de hele reeks bij te wonen. Voor nieuwkomers zal er een kort overzicht van de voorafgegane voorlezingen gegeven worden en waar nodig enkele verklarende aanwijzingen. Op zondagmiddag 4 mei vindt geen voorlezing plaats. Wijzigingen voorbehouden

maandag 10 maart 2014

Voorwoord van Dr. Elisabeth Vreede van de Engelse uitgave van de "Antroposofische beschouwingen over het Oude Testament" uit 1939

Noot vooraf van de vertaler: Dr.Vreede was naast Dr. Ita Wegman lid van het door Rudolf Steiner samengestelde oorspronkelijke bestuur van de tijdens de zog. Kerstbijeenkomst 1923/24 in Dornach, Zwitserland heropgerichte Antroposofische Vereniging. Zij schrijft in dit voorwoord dat hopelijk ook de Engelse vertaling van de Beschouwingen over het Nieuwe Testament en de Openbaringen van Johannes zullen verschijnen, iets wat pas in 2006 onder de titel "Christ en Sophia - Anhroposophic Meditatons On the Old Testament, New Testament and Apocalypse" met als aanhangsel "The Four Sacrifices of Christ" in Amerika (door Steiner Books) is gebeurd. Interessant is ook dat zij van opvatting is, of in ieder geval de mogelijkheid open houdt,  dat Valentin Tomberg in zijn werk een voortzetting is van datgene wat Rudolf Steiner heeft gebracht. Voor verdere biografische informatie over Valentin Tomberg in het Duits en Engels zie de website van Achamoth Verlag

Valentin Tombergs Beschouwingen over het Oude Testament, voornamelijk bedoeld voor leden van de Antroposofische Vereniging en andere lezers die voldoende bekend zijn met de moderne geesteswetenschap zoals gegeven in de basiswerken van Rudolf Steiner, zijn het begin van een omvattend werk. Ze zijn de eerste van een aantal vervolgpublicaties die de Estlandse schrijver heeft uitgegeven tijdens de laatste paar jaren, oorspronkelijk geschreven en gepubliceerd in het Duits. De twaalf beschouwingen over het Oude Testament, begonnen in het najaar van 1933, werden gevolgd door een andere reeks van twaalf over het Nieuwe Testament. In hun oorspronkelijke vorm waren deze werken al bekend en gewaardeerd door leerlingen in vele landen. Het is daarom zeer te verwelkomen dat de Antroposofische Vereniging in Groot Brittannië het plan heeft opgevat om ze breder beschikbaar te stellen door de uitgave van deze Engelse versie. De Antroposofische Beweging heeft vele waardevolle werken over wetenschappelijke, esthetische, sociale en pedagogische onderwerpen geproduceerd, en we mogen hopen dat deze “Antroposofische Beschouwingen”, die verheven gebieden van het ethische en religieuze leven binnentreedt, ook de nodige waardering zal oogsten.

Natuurlijk is het zo, en de schrijver heeft dat zelf duidelijk gemaakt, dat mededelingen zoals hier weergegeven de lezer niet vrijspreken van de verantwoordelijkheid om zijn vrij oordeel te vellen door ze onder de loep van het onafhankelijk denken en meditatie en ervaring te leggen, net zoals Rudolf Steiner dat ook van ons vroeg om te doen met zijn eigen geesteswetenschappelijk onderwijs.

Wij, die vaak Rudolf Steiners voordrachten hebben gehoord, en er een gewoonte van hebben gemaakt om dus te onderzoeken en testen wat hij gezegd heeft, werden geleidelijk zo van de intrinsieke waarheid van zijn mededelingen overtuigd dat we in staat waren om zijn verdere mededelingen met een open geest en hart, zonder schroom, te ontvangen. Zelfs wanneer de dingen die hij zei ons eerst zeer vreemd voorkwamen, wisten we uit ervaring dat de aanvankelijke vreemdheid in echt begrip en erkenning omgevormd zou worden. Dus ondanks alle beperkingen van zijn toehoorders en leerlingen, hing er altijd een sfeer van vertrouwen en zekerheid om Rudolf Steiner heen waarin spirituele waarheden rijpen en goed tot uitdrukking kunnen komen.

Voor deze “Antroposofische Beschouwingen” moet een dergelijke atmosfeer natuurlijk eerst worden geschapen en dit kan alleen geleidelijk gebeuren door onbevangen studie en onderzoek, en tegelijkertijd door overhaaste oordelen en voorbarige conclusies achterwege te laten. Lezers zouden er goed aan doen om het methodische principe toe te passen dat we ook van Rudolf Steiner hebben geleerd: dat de waarheden van het occultisme elkaar ondersteunen, want alleen op die manier kunnen occulte uitspraken “bewezen” worden. Het feit dat deze beschouwingen – waarop de schrijver in zijn voorwoord van de oorspronkelijke editie uit 1933 heeft gewezen – gebaseerd zijn op de antroposofie van Rudolf Steiner, zal het voor de lezer makkelijker maken om, vanuit de reeds door hem gekende fundamentele waarheden, te begrijpen en af te wegen wat in deze bladzijden verder reikt dan het onderwijs van Dr. Steiner.

Indien dan deze Beschouwingen over het Oude Testament – die hopelijk gevolgd zullen worden door die over het Nieuwe Testament – opgenomen worden met een open geest en een onafhankelijk oordeel, zal de lezer zeker in deze “queeste van het hart” een nog grotere rijkdom vinden om toe te voegen aan de vele diepe spirituele waarheden en sublieme overwegingen die hier weergegeven worden.

* * *